Pracuj przy akceleratorze! UJ wydał planszówkę o polskim synchrotronie SOLARIS
19 lutego 2026, 09:14Uniwersytet Jagielloński wydał grę planszową, dzięki której możemy poczuć się jak naukowiec z Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS. Planszówka to pierwsza w Polsce gra edukacyjna opowiadająca o działaniu akceleratorów cząstek, technikach badawczych i odkryciach, których można dokonać za pomocą promieniowania synchrotronowego. Twórcami gry są naukowcy z SOLARISA i nauczyciele, a sama gra zawiera scenariusze zajęć, dzięki którym można ją wykorzystać na lekcjach fizyki, chemii, biologii, jak i w czasie wolnym poza lekcjami.
"Diabelski storczyk" Polaków na liście najciekawszych gatunków odkrytych w ciągu ostatniego roku
26 maja 2017, 14:27Aby uczcić urodziny Karola Linneusza, College of Environmental Science and Forestry co roku zestawia listę Top 10 New Species, obejmującą 10 najciekawszych gatunków odkrytych w ciągu ostatniego roku. W tym roku do grona zwycięzców trafił Telipogon diabolicus. Nazwa orchidei nawiązuje do budowy prętosłupa, który przypomina głowę diabła. Storczyk został odnaleziony podczas prac terenowych prowadzonych przez dr Martę Kolanowską w południowej Kolumbii.
Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?
7 maja 2026, 11:27Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.
Fontanny z kamienia, na przekroju którego widać ślimaki sprzed 85 mln lat
7 sierpnia 2017, 11:17Fontanny usytuowane w pobliżu Muzeum Prado w Madrycie wykonano ze skały osadowej z muszlami ślimaków z czasów dinozaurów. Skamieniałości ujawniły pochodzenie materiału - wydobyto go w zapomnianych kamieniołomach w miejscowości Redueña.
Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos
28 lipca 2026, 09:48Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.
Najodleglejsza supermasywna czarna dziura zaskoczyła astronomów
8 grudnia 2017, 11:16Astronomowie znaleźli najdalszą supermasywną czarną dziurę. Obiekt o masie 800 milionów mas Słońca jest zadziwiająco olbrzymi, jak na okres, w którym powstał. Ta czarna dziura urosła bardziej niż moglibyśmy się spodziewać zaledwie w ciągu 690 milionów lat po Wielkim Wybuchu. To wyzwanie dla naszych teorii dotyczących formowania się czarnych dziur – mówi współautor badań Daniel Stern z NASA.
Autonomiczny samochód zauważy to, co niewidoczne
6 marca 2018, 13:07Gdy samochody autonomiczne trafią do powszechnego użytku, niewykluczone, że będą one zdolne do zauważenia obiektów ukrytych np. za rogiem budynku. Dzięki pracom naukowców z Uniwersytetu Stanforda taki samochód zauważy, że na ulicę, w którą ma zamiar skręcić, wleciała piłka i zaraz za nią może pojawić się goniące ją dziecko. Pomimo, że piłka nie będzie jeszcze widoczna dla żadnego z pasażerów samochodu, pojazd rozpozna ją i zatrzyma się.
Zakończono wielką ekspedycję badawczą w najbardziej bioróżnorodnym miejscu na świecie
23 maja 2018, 11:50Przedstawiciele Wildlife Conservation Society (WCS) ukończyli trwającą 2,5 roku ekspedycję badawczą w najbardziej bioróżnorodnym regionie świata, boliwijskim Parku Narodowym Madidi. Wynikiem ich pracy jest powiększenie spisu znanych gatunków zamieszkujących Park Madidi oraz potencjalne odkrycie ponad 120 nowych gatunków roślin, motyli i kręgowców.
Drobna mgiełka i bakterie nie mają szans...
2 sierpnia 2018, 10:13Amerykańscy naukowcy opracowali urządzenie, które rozpyla środki odkażające. Pracuje ono na różnych substancjach, także tych, których wcześniej nie rozpylano, np. glikolu trietylenowym (ang. triethylene glycol, TEG).
Im większe miasto, tym efektywniejsze zużycie wody
10 października 2018, 09:52Rosnąca liczba ludności wywiera coraz większy wpływ na środowisko naturalne. Szczególnym wyzwaniem jest zapewnienie odpowiednich zasobów rozrastającym się miastom, których zapotrzebowanie na surowce naturalne jest olbrzymie. Okazuje się, że zwiększenie liczby mieszkańców miasta może prowadzić do lepszego wykorzystywania zasobów
